HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM
GIÁO LUẬT HỘI THÁNH CÔNG GIÁO
  --- 1983 ---

QUYỂN VII
TỐ TỤNG

PHẦN V
THỦ TỤC THƯỢNG CẦU CÓ TÍNH CÁCH
HÀNH CHÁNH VÀ THỦ TỤC GIẢI NHIỆM
HAY CHUYỂN NHIỆM CÁC LINH MỤC CHÍNH XỨ

THIÊN I
THƯỢNG CẦU CHỐNG LẠI NHỮNG SẮC LỆNH HÀNH CHÁNH

* Điều 1732 : Những gì được ấn định trong những Điều của Thiên này về các sắc lệnh, phải áp dụng cho tất cả các hành vi hành chánh riêng biệt ở tòa ngoài không có tính cách tòa án, trừ những hành vi do chính Đức Giáo Hoàng Rôma hay do chính Công Đồng Chung thực hiện.

* Điều 1733 : #1. rất mong rằng mỗi khi ai nghĩ mình bị thiệt hại vì một sắc lệnh, đừng để xảy ra tranh chấp giữa người ấy và người ra sắc lệnh và giữa đôi bên nên lo bàn bạc chung với nhau để tìm một giải pháp tương bình, cũng có thể nhờ sự trung gian và nổ lực của những người đúng đắn hầu nhờ phương tiện thích hợp, phòng ngừa hay chấm dứt cuộc tranh chấp.

#2. Hội Đồng Giám mục có thể ấn định để thiết lập thường trực trong mỗi Giáo Phận một văn phòng hay một ban cố vấn; các cơ quan này, theo những quy tắc do chính Hội Đồng Giám Mục ấn định, có nhiệm vụ tìm kiếm và đề nghị những giải pháp tương bình; nếu Hội Đồng Giám Mục không truyền làm việc ấy, Giám mục Giáo Phận có thể thiết lập văn phòng hay ban cố vấn nói trên.

#3. Văn phòng hay ban cố vấn nói ở #2 phải hành động, nhất là khi có sự yêu cầu rút lại sắc lệnh chiếu Điều 1734 và khi thời hạng đã thượng cầu chưa chấm dứt; còn nếu đã có đơn thượng cầu chống lại sắc lệnh, thì chính Bề Trên xem xét việc thượng cầu phải khuyên người thượng cầu và người ra sắc lệnh tìm kiếm những giải pháp nói trên, mỗi khi thấy có hy vọng đạt kết quả tốt.

* Điều 1734 : #1. Trước khi thượng cầu, đương sự phải làm đơn yêu cầu người ra sắc lệnh rút lại hay sữa chữa sắc lệnh; việc yêu cầu này phải hiểu là đương sự cũng đương nhiên xin huyền chỉ việc thi hành sắc lệnh.

#2. Đơn yêu cầu phải làm trong thời hạn cưỡng định là 10 ngày hữu dụng, kể từ khi sắc lệnh được hợp pháp tống đạt.

#3. Những quy tắc ở những # # 1 và 2 không có hiệu lực:

* Điều 1735 : trong vòng 30 ngày kể từ khi đơn yêu cầu nói ở Điều 1734 đến tay người ra sắc lệnh, nếu người này tống đạt một sắc lệnh mới hoặc để sửa đổi sắc lệnh trước hoặc để quyết định bác đơn yêu cầu, thì thời hạn để thượng cầu bắt đầu từ lúc tống đạt sắc lệnh mới; còn nếu trong 30 ngày, người ra sắc lệnh không quyết định gì, thì thời hạn bắt đầu từ ngày thứ 30.

* Điều 1736 : #1. Trong những vấn đề mà việc thượng cầu theo phẩm trật huyền chỉ việc thi hành sắc lệnh, thì đơn xin nói ở Điều 1734 cũng xin hiệu quả tương tự.

#2. Trong các trường hợp khác, nếu trong vòng 10 ngày kể từ khi đơn xin nói ở Điều 1734 đến tay người ra sắc lệnh mà người này không quyết định huyền chỉ việc thi hành, thì có thể tạm thời xin huyền chỉ nơi Bề Trên theo phẩm trật của người ấy; vị Bề Trên này chỉ có thể quyết định việc huyền chỉ vì những lý do nghiêm trọng mà thôi và luôn phải liệu đừng để sinh thiệt hại gì cho ơn cứu độ các linh hồn.

#3. Sau khi huyền chỉ việc thi hành sắc lệnh chiếu #2, nếu sau đó đơn thượng cầu được đệ trình, thì người nào phải xét xử việc thượng cầu ấy chiếu Điều 1737 #3, phải quyết định xem có phải xác nhận hay thu hồi lệnh huyền chỉ.

#4. Nếu không có đơn thượng cầu nào được đệ trình chống lại sắc lệnh trong thời hạn đã được ấn định, thì đương nhiên chấm dứt việc tạm thời huyền chỉ thi hành chiếu #1 hay #2.

* Điều 1737 : #1. Ai cho rằng mình bị thiệt hại do sắc lệnh, có thể thượng cầu vì bắt cứ lý do chính đáng nào, lên Bề Trên thuộc phẩm trật của người đã ra sắc lệnh; đơn thượng cầu có thể đệ trình cho chính người ra sắc lệnh, người này phải lập tức chuyển lên Bề Trên có thẩm quyền thuộc phẩm trật.

#2. Đơn thượng cầu phải được đệ trình trong thời hạn cưỡng định là 15 ngày hữu dụng trong những trường hợp nói ở Điều 1734 # 3 thì thời hạn này bắt đầu từ lúc sắc lệnh được tống đạt, còn trong các trường hợp khác, thì chiếu Điều 1735.

#3. Cả trong những trường hợp đơn thượng cầu không đương nhiên huyền chỉ việc thi hành sắc lệnh, và khi việc huyền chỉ đã không được quyết định chiếu Điều 1736 # 2, thì Bề Trên, vì lý do nghiêm trọng, có thể truyền cho huyền chỉ việc thi hành nhưng phải liệu đừng để sinh thiệt hại gì cho ơn cứu độ các linh hồn.

* Điều 1738 : Người thượng cầu luôn có quyền nhờ người bàu chữa hay người đại diện, nhưng cần tránh những trì hoãn vô ích; hơn nữa, Bề Trên phải do chức vụ chỉ định một người bảo trợ và Bề Trên thấy là cần thiết; nhưng Ngài luôn có thể truyền cho chính người thượng cầu ra tòa để được tra vấn.

* Điều 1739 : Bề Trên xét sử đơn thượng cầu, tùy trường hợp, có thể chẳng những nhận sắc lệnh hay tuyên bố vô hiệu, mà còn có thể hủy bỏ, thu hồi hay, nếu Ngài thấy ích lợi hơn, có thể sữa đổi, thay thế hoặc bãi bỏ sắc lệnh.

THIÊN II
THỦ TỤC GIẢI NHIỆM HAY
TUYÊN CHUYỂN CÁC LINH MỤC CHÍNH XỨ

CHƯƠNG I
THỦ TỤC GIẢI NHIỆM CÁC LINH MỤC CHÍNH XỨ

* Điều 1740 : Khi thừa tác vụ của Linh mục chính xứ vì một ký do nào, dầu không do lỗi nặng của Ngài, trở nên nguy hại hay ít là không có hiệu quả, Ngài có thể bị Giám Mục Giáo Phận giải nhiệm khỏi giáo xứ, .

* Điều 1741 : Những lý do khiến cho Linh mục chính xứ có thể bị giải nhiệm một cách hợp pháp khỏi giáo xứ, chính yếu tố là những lý do sau đây:

* Điều 1742 : #1. Nều sau khi đã điều tra, thấy có lý do nói ở Điều 1740, Giám mục phải thảo luận vấn đề với hai linh mục thuộc hàng ngũ các linh mục chính xứ đã được Hội Đồng Linh Mục lưa chọn một cách cố định cho việc ấy, theo đề nghi của Giám Mục phải lấy tình cha con khuyên Linh mục chính xứ từ nhiệm trong vòng 15 ngày và nêu ra lý do với những luận cứ, việc này cần để việc giải nhiệm thành sự.

#2. Đối với những Linh mục chính xứ có thể được thực hiện không những cách vô điều kiện mà còn với điều kiện nữa , miễn là điều kiện ấy có thể được Giám Mục chấp nhận một cách hợp pháp và thực sự được Ngài chấp nhận.

* Điều 1744 : #1. Nều Linh mục chính xứ không trả lời trong vòng những ngày đã được ấn định, Giám mục phải nhắc lại lời yêu cầu đương sự từ nhiệm và tăng thêm thời gian hữu dụng để đương sự trả lời.

#2. Nếu Giám mục biết rõ Linh mục chính xứ đã nhận được lời yêu cầu lần thứ hai mà không trả lời, mặc dầu không bị ngăn trở nào, hoặc nếu Linh mục chính xứ từ chối việc từ nhiệm mà không đưa ra lý do nào, giám Mục phải đưa ra sắc lệnh giải nhiệm.

* Điều 2745 : Còn nếu Linh Mục chính xứ chống lại lý do đã đưa ra cùng với những chứng cứ kèm theo, bằng cách đưa ra những lý do mà Giám Mục xem là không đủ, để hành động thành sự, Ngài phải:

* Điều 1746 : Sau khi giải nhiệm Linh mục chính xứ, Giám mục phải liệu trao cho đương sự một chức vụ khác, nếu đương sự có khả năng, hoặc ban cho đương sự khoản tiền cấp dưỡng tùy trường hợp và hoàn cảnh cho phép.

* Điều 1747 : #1. Linh mục chính xứ bị giải nhiệm phải thôi thi hànhnhiệm vụ Linh mục chính xứ, phải sớm hết sức rời khỏi nhà của Linh mục chính xứ và giao lại tất cả những gì thuộc về giáo xứ cho vị đã được Giám Mục ủy thác giáo xứ.

#2. Tuy nhiên, nếu trường hợp Linh mục chính xứ đau yếu không thể di chuyển khỏi nhà Linh mục chính xứ đến nơi khác mà không sinh bất tiện, Giám mục phải để cho đương sự sử dụng nhà ấy, kể cả sử dụng độc quyền, bao lâu còn cần thiết.

#3. Bao lâu việc thượng cầu chống lại sắc lệnh giải nhiệm chưa được giải quyết, Giám Mục không thể bổ nhiệm một Linh mục chính xứ mới, nhưng trong khi chờ đợi phải liệu cho giáo xứ ấy có vị Giám quản giáo xứ.

CHƯƠNG II
THỦ TỤC THUYÊN CHUYỂN CÁC LINH MỤC CHÍNH XỨ

* Điều 1748 : Nếu thiện ích các linh hồn hay nhu cầu hoặc lợi ích của Giáo Hội đòi hỏi thuyên chuyển Linh mục chính xứ từ giáo xứ mình đang lãnh đạo cách hữu hiệu, đến một giáo xứ khác, Giám mục phải ra văn thư đề nghị việc thuyên chuyển này với đương sự và khuyên đương sự ưng thuận vì yêu mến Chúa và các linh hồn.

* Điều 1749 : Nếu Linh Mục chính xứ không muốn tuân theo ý kiến và những lời khuyên của Giám mục, đương sự phải trình bày lý do trên giấy tờ.

* Điều 1750 : Mặc dầu có các lý do được đưa ra, nếu Giám mục xét không phải rút lại đề nghị của mình, Ngài hãy cùng với hai Linh mục chính xứ được chọn chiếu Điều 1742 #1, cân nhắc các lý do thuận hay chống việc thuyên chuyển, thì một lần nữa, phải lấy tình cha con khuyên bảo đương sự.

* Điều 1751 : #1. Sau khi đã thực hiện những việc ấy, nếu Linh mục chính xứ vẫn còn từ chối và nếu Giám Mục nghĩ rằng phải thực hiện việc thuyên chuyển, Ngài phải ra sắc lệnh thuyên chuyển và ấn định Giáo xứ sẽ khuyết vị sau khi mãn hạn đã được ấn định.

#2. Sau khi thời hạn này trôi qua vô ích, Giám mục phải tuyên bố giáo xứ khuyết vị.

* Điều 1752 : Trong các vụ thuyên chuyển, phải áp dụng những quy định của Điều 1714, vẫn giữ đức tương bình theo Giáo luật và phải nhằm ơn cứu độ các linh hồn, ơn này luôn phải là luật tối thượng trong Giáo Hội.