HỌC HỎI KINH THÁNH
Bài dạy của Cha Tổng Đại Diện Phaolô Lưu Văn Kiệu

CHÚA NHẬT XXI THƯỜNG NIÊN

Đề tài của Chúa nhật hôm nay. Chúa sẽ kêu mời tất cả mọi người đến bàn tiệc của Chúa. Không phải chỉ một số ít người được tuyển chọn (Bài đọc I), nhưng muốn xứng đáng vào Nước Chúa, chúng ta phải có điều kiện: thực hành lời Chúa dạy, điều đó đòi hỏi chúng ta phải cố gắng phấn đấu (Phúc âm).

BÀI ĐỌC I. Is. 66,18-21.

+ Vài ghi nhận về bản văn.

- Câu 18a: “Đây Chúa phán: Ta đã biết các việc làm”, thường được các bản dịch ngày nay cho đi chung với đoạn trước và sát nhập với câu 17, về ý nghĩa không ăn thua gì đến đoạn văn của chúng ta.

- Câu 19b: “Ta sẽ sai một số người còn sống sót của họ đến các nước: đến Tarsis (Tây Ban Nha); Put (Lybia); Lud ( Lydia ); Meshek ( Phrygia ); Tubal( Cilicia ); Yavan (người Hy lạp), đến những hòn đảo xa xăm” (theo bản Do thái). Đó là tên những xứ được coi là xa xôi nhất thời bấy giờ. “Những hòn đảo xa xăm” có nghĩa tương đương như tận cùng bờ cõi trái đất. “Những người còn sống sót” của các dân tộc có nghĩa là những người từ các dân đó trở lại đạo của Chúa (45, 20-25).

+ Những tư tưởng chính yếu.

a) Israel bây giờ đang bị phân tán, lưu đày, nhưng sẽ đến một ngày Chúa xét xử, hòa bình sẽ tái lập và muôn nước sẽ tuôn về thờ lạy Chúa ở Giêrusalem. Chúa sẽ làm cách nào? Chúa sẽ đặt một dấu chỉ giữa muôn dân: dấu chỉ này có thể là dân Do thái bị tản mác khắp nơi nhưng được Chúa vẫn giữ gìn cho tồn tại mãi. Rồi Chúa sẽ sai sứ giả của Chúa đi khắp nơi rao giảng danh Chúa. Những người sứ giả này là những người “sống sót”, đáng lẽ phải hiểu là những người Israel còn sống sót sau cuộc lưu đày Babylon. Nhưng đa số các tác giả, dựa trên đoạn 45,20-25, hiểu đây là những người ngoại giáo trở lại đạo Chúa, được Chúa sai đi làm sứ giả cho Chúa. Họ sẽ đi khắp nơi, dầu những nơi xa xôi nhất, để rao giảng vinh quang Chúa.

b) Khi các dân tộc nhận được Tin mừng cứu rỗi. Họ sẽ tuôn về để thờ phượng Chúa ở Giêrusalem, để dâng của lễ cho Chúa. Mà của lễ của họ là chính những người Israel còn đang tản mác ở xứ họ, họ sẽ dẫn dắt trở về Giêrusalem.

c) Giữa các dân ngoại nhận biết thờ phượng Chúa đó. Chúa sẽ chọn một số người làm tư tế phục vụ việc tế tự cho Chúa. Như vậy trên mọi khía cạnh dân ngoại được coi ngang hành Israel , hay đúng hơn, dân ngoại được sát nhập với Israel dân Chúa và hưởng trọn mọi quyền lợi, đặc ân dành cho dân Chúa.

Áp dụng cụ thể.

- Sự chia rẽ là hậu quả của tội: Adong và Evà, Cain và Abêlê, tháp Babel . Sự hiệp nhất là hậu quả của ơn cứu rỗi của Chúa Giêsu. Do đó, việc muôn dân hiệp nhất trong một Hội thánh là dấu chỉ của ơn cứu rỗi. Chúng ta là sứ giả của Chúa Giêsu, sự rao giảng của chúng ta phải đưa đến sự hiệp nhất, giữa các dân tộc, giữa các bè phái, các tư tưởng. “Phước cho những ai xây dựng hòa bình”. Chúng ta đừng để cho những chìu hướng đố kỵ, thù ghét tự nhiên của chúng ta lấn át chìu hướng của ơn cứu rỗi của Chúa.

- Chúa không chỉ chọn một vài người giữa các dân ngoại làm sứ giả cho Chúa, làm tư tế cho Chúa mà tất cả chúng ta khi vào đạo đã thành “một dân tộc thánh thiện, một chức tư tế vương giả, để công bố lời ca khen Đấng đã kêu gọi anh em từ chốn tối tăm đến ánh sáng lạ lùng của Người” (1Pet 2,9).

- Chúa kể tên các dân tộc nhỏ xa xăm có vẻ tha thiết lắm, và trình bày ngày họ tuôn về Giêrusalem với những hình ảnh vui mừng. Chúng ta có tha thiết với việc rao giảng cho những người chưa nghe nói về Chúa bao giờ không?

PHÚC ÂM Lc 13,22-30.

Trong các Phúc âm, Matthêu và Marcô, những yếu tố củabài Phúc âm chúng ta nằm rải rác, Luca có lẽ đã gom chúng lại thành một bài và mặc cho chúng một ý nghĩa chung hơi khác hơn ý nghĩa của từng chi tiết nằm riêng rẽ. Nếu muốn tìm tựa cho bài này, có lẽ chúng ta phải nói: “cánh cửa đóng”, và tư tưởng chánh yếu nhất: “những điều phải làm để được cứu rỗi”.

+ Câu hỏi mở đầu: “Thưa Thầy có phải chỉ có một số ít được cứu độ chăng?” Phản ảnh nỗi băn khoăn và tư tưởng của những người cùng thời với Chúa Giêsu. Đa số cho rằng chỉ có Israel mới được cứu chuộc, hoặc một nhóm nhỏ những cộng đoàn đặc biệt (Esséniens) mới được cứu rỗi mà thôi. Câu hỏi nhằm chứa một thái độ không đúng đắn: nếu cả Israel được cứu thoát, tôi khỏi cần lo, chỉ cần tôi thuộc về Israel là đủ; nếu đó là con số nhỏ, tôi cố gắng cũng không ích gì.

+ Do đó Chúa Giêsu không trả lời câu hỏi, mà nhân dịp trình bày một vấn đề căn bản hơn, quan trọng hơn, Nước Trời khó vào, nhưng hãy cố gắn vào, vì nhiều người muốn vào mà không được.

+ “Hãy chen mà vào cửa hẹp, vì nhiều người cố gắng vào mà không được. Khi chúng ta nghe chữ “cửa hẹp”. Chúng ta liên tưởng tới sự khó khăn để qua cửa, phải hy sinh, phải nép mình, nhưng đó là tư tưởng Phúc âm Mattheu: “Hãy vào cửa hẹp, vì cửa đưa đến sự hư mất thì rộng rãi thênh thang và nhiều người bước vào đó. Còn cửa dắt đến sự sống thì nhỏ bé, chật chội và ít người tìm được!.Rõ ràng là lời khuyên sống tu thân khắc khổ. Còn ở đây vì đi chung với việc chủ nhà vào trước đóng cửa, vào không kịp là không vào được nữa, nên ý nghĩa của câu đó là: Hãy cố vào cửa (dĩ nhiên là cửa hẹp) cho kịp thì giờ (khi còn ở đời này) bởi vì cửa sắp đóng, nếu không lo (như nhiều người), khi đó dầu có chen cũng sẽ không còn vào kịp nữa. Do đó cái viễn tượng cánh chung chớ không còn là viễn tượng luân lý nữa.

+ Những người bị đóng cửa ở ngoài nại đến việc sống cùng thời với Chúa: ăn cùng bàn, nghe Chúa giảng dạy. Thật ra những việc đó rất tốt chỉ có điều căn cứ vào đó để coi mình có quyền được cứu rỗi thì không được. Vậy thì cái gì mới mua cho mình được vé vào cửa? Thưa đó là việc làm: những người này không được vào vì họ làm “điều gian ác”! “Phước cho kẻ nghe và thực hành lời Chúa” (Lc 11,28). “Cha và mẹ Ta, là kẻ nghe và thực hành lời Chúa” (Lc 8,11).

+ Hình phạt của kẻ dữ được diễn tả bằng câu nói của Chúa: “Các ngươi hãy tránh xa khỏi Ta, hỡi những kẻ”, đó là một khía cạnh của hình phạt đời sau, xa cách mặt Chúa. Khía cạnh thứ hai được diễn tả bằng một hình ảnh Abraham, Isaac, Giacob ở trong Nước Trời, những kẻ dữ thấy điều đó và thấy mình bị loại bỏ ra ngoài nơi khóc lóc nghiến răng, không được ở cùng cha ông của mình. Cái tệ hơn nữa là những kẻ từ đông, tây, không có quyền như mình lại được hưởng phần tiệc của mình, mà mình không được.

+ Việc Luca nhấn mạnh: có những kẻ từ đông, tây, nam bắc (không có trong Mt). Còn nhằm rộng cái nhìn của mình. Đây không phải việc đối chiếu Do thái và kẻ ngoại: kẻ ngoài được vào, con cái trong nhà bị loại ra, mà Luca coi mọi người ngang hàng nhau, bất cứ ai làm điều gian ác, Do thái hay dân ngoại, đều bị loại ra ngoài, còn bất cứ ai Do thái hay lương dân, nếu cố chen vào cửa hẹp thì sẽ được vào. Tư tưởng đó được diễn tả rõ hơn trong Tông đồ Công vụ: “Chúa không tây vị bất cứ ai, nhưng trong bất cứ nước nào, tất cả những ai kính sợ Người và thực hành sự công chính thì đều đẹp lòng Người”. (Act 10, 34-35).

+ Tác giả Phụng vụ chọn bài Phúc âm hôm nay là vì đoạn này, nhắc chúng ta nhớ đến hình ảnh muôn dân tuôn về Giêrusalem thờ phượng Chúa ngang hàng với dân Do thái.

+ Chúng ta thấy Chúa không bao giờ trả lời những câu hỏi thuộc tánh tò mò của chúng ta: chừng nào đến ngày tận thế, có phải số ít được cứu rỗi không? Chúa đến để dạy chúng ta đường lối cứu rỗi thật sự phải sống làm sao để được vào Nước Trời, phải sẵn sàng, còn biết các việc kia bao giờ xảy ra, xảy ra cách nào không cần, mà nhiều khi còn có hại, làm cho chúng ta mất cố gắng, mất tin tưởng, mất trông cậy, nên Chúa không trả lời trực tiếp đây là vì lợi ích cho chúng ta, giống khi Chúa không làm theo lời cầu nguyện của chúng ta.